Het einde van het stadhuis (1963-2043)

5 november 2043. Het voormalige stadhuis van Hengelo wordt definitief gesloopt na jaren leegstand. Maandag gaan de bulldozers aan de slag onder het toeziend oog van een paar supervisors.

Stadhuis Hengelo
De sloop van wat eens een stadhuis was is nu onafwendbaar

Het is al meer dan tien jaar geleden dat de laatste 100 ambtenaren en bestuurders van stadsdeel Hengelo vertrokken om zich terug te trekken in de replica van het enigszins dorpse, oude gemeentehuis, dat herbouwd werd op het Burgemeester Jansenplein. Al die tijd stond het stadhuis leeg, werd het gekraakt en verloederde het. Toen de elementen eenmaal vrij spel kregen was er geen houden meer aan. De brand, precies een jaar geleden, deed de rest. Wat achterbleef was tekenend voor een Hengelo in verval. Wat overigens een cyclisch verschijnsel is.

Hengelo heeft een naam hoog te houden als wederopbouwstad en als stad van innovatie. Onderzocht werd of het gebouw te verbouwen was als bedrijfsverzamelgebouw of appartementencomplex, maar dat stuitte op bezwaren van omwonenden en bovendien was er weinig behoefte aan. Op de plek komt nu een park, waar de Hengelo’se beken samen komen om verder te  stromen. De schaapskudde zal er regelmatig grazen. De bijenkasten leveren honing. Hengelo is een prettig dorpachtig stadsdeel, waar de combinatie, wonen, urban farming en entertainment in een laag tempo plaatsvindt. De rotte kies die stadhuis heette wordt er uit getrokken. Het einde van een tijdperk.

Ooit werkten er naar verluidt 1500 ambtenaren in Hengelo maar dat is al heel erg lang geleden. Het was niet de min of meer gedwongen administratieve fusie van de Twentse gemeenten in 2028 die een einde maakte aan de banen. Het routineuze administratieve werk door mensen is evolutionair overbodig geworden. Alle typische activiteiten van lokale ambtenaren op het gebied van belastingen, financiën, woningbouw, infra, reisdocumenten, klachten, meldingen, ondernemen, subsidies, mobiliteit, onderwijs, vergunningen, ontheffingen, inkomen en zorg worden al heel lang niet meer door mensen gedaan. Als sinds eind jaren twintig, nemen Artificiële Intelligenties de beslissingen want deze kunnen de ambtelijke taken veel goedkoper, efficiënter en zorgvuldiger uitvoeren. Alleen besturen, kaders stellen, controleren, beslissingen op bezwaren valideren en beleid ontwikkelen blijft wettelijk gezien mensenwerk. Het Hengelose model van de virtuele overheid was een baanbrekende ontwikkeling en daarmee liep het stadsdeel voorop in Nederland. Alle gemeentes in Nederland hebben dit model overgenomen. Daarmee gebruiken ze allemaal dezelfde AI van de Thales dochteronderneming E-goV. Feitelijk is er nu nog maar één lokale overheid voor heel Nederland.

De maatschappelijke discussie over dit te slopen bijzondere pand loopt na 20 jaar ten einde. Het was dan ook niet zo maar een gebouw, maar een plek waar visionaire ideeën ontstonden die heel soms in werking gezet werden. Dat gebeurt helaas ook nu nog veel te weinig.

Het hoofdgebouw verdwijnt , maar niet alles gaat weg. Het Hengelose stadhuis heeft namelijk een bijzondere Italiaanse stadhuistoren, die een mooi mediterraan koppel vormt met een blauwe ceder. De prachtige zichtlijn is een beschermd stadsgezicht en rijksmonument en wordt uiteraard gespaard. Straks gelegen in een oase van rust, waar beken stromen en schapen grazen en een enkele bestuurder, ambtenaar of burger rondwandelt op korte afstand van appartementen, de culturele voorzieningen, de winkels en de horeca die Hengelo zo bijzonder maken.

De stadhuistoren werd geïnspireerd op de torens van Siena en Florence, met op de voorgrond de befaamde blauwe ceder.
Het einde van het stadhuis (1963-2043)